Lịch sử ngày lễ

LỊCH SỬ NGÀY 1 THÁNG 5 – LỄ KÍNH THÁNH GIUSE THỢ

Ngày 1 tháng 5, trong khi thế giới cử hành Ngày Quốc tế Lao động để tôn vinh giá trị của lao động và người lao động, thì Giáo Hội Công giáo cũng long trọng mừng kính Thánh Giuse Thợ – người thợ khiêm nhường của làng Nazareth. Việc cử hành này không chỉ mang ý nghĩa phụng vụ, mà còn là một thông điệp sâu sắc về phẩm giá lao động dưới ánh sáng Tin Mừng.

1. Ghi nhận lịch sử – phụng vụ

Lễ kính Thánh Giuse Thợ được Đức Giáo hoàng Piô XII thiết lập vào năm 1955. Ngài chọn chính ngày 1 tháng 5 – vốn là ngày tôn vinh lao động trên toàn thế giới – để đặt lễ này, nhằm mang lại cho lao động một chiều kích Kitô giáo, đồng thời giúp người tín hữu nhìn nhận công việc không chỉ là phương tiện sinh sống, mà còn là con đường nên thánh.

Hình ảnh Thánh Giuse, người thợ ở Nazareth, giúp chúng ta hiểu rõ giá trị và sự cao cả của lao động. Trong Tin Mừng, ngài được gọi bằng từ Hy Lạp “tectôn”, thường được dịch là “thợ mộc”, nhưng thực ra có thể chỉ một người thợ đa năng: làm gỗ, đá, kim loại hay xây dựng.

Theo truyền thống gia đình, chính Đức Giêsu Kitô cũng đã học nghề này. Tin Mừng theo Tin Mừng Marcô ghi lại lời người ta nói về Người: “Ông này không phải là bác thợ, con bà Maria sao?” (Mc 6,3). Điều này cho thấy lao động tay chân không hề thấp kém, nhưng mang một giá trị cao quý ngay trong đời sống của Con Thiên Chúa.

Trong truyền thống Do Thái, lao động luôn được coi trọng. Các Rabbi dạy rằng mỗi người cần có một nghề nghiệp song song với việc học hỏi khôn ngoan. Talmud còn nhấn mạnh: không dạy nghề cho con cái là làm hại tương lai của chúng. Lao động không chỉ nuôi sống con người mà còn mang tính thánh thiêng, góp phần phục vụ cộng đồng.

2. Thông điệp và tính thời sự

a. Gương Thánh Giuse

Tin Mừng gọi Thánh Giuse là “người thợ mộc” (Mt 13,55). Ngài sống âm thầm, cần cù bên Đức Maria và Chúa Giêsu. Trong gia đình Nazareth, lao động trở thành một cách thức tôn vinh Thiên Chúa. Qua đó, con người được mời gọi tiếp nối công trình sáng tạo của Thiên Chúa bằng chính công việc hằng ngày của mình.

b. Ý nghĩa Kitô giáo của lao động

Giáo huấn của Công đồng Vaticanô II, đặc biệt trong hiến chế Vui Mừng và Hy Vọng, nhấn mạnh rằng mọi hoạt động chân chính của con người đều phù hợp với ý định của Thiên Chúa. Lao động không chỉ để nuôi sống bản thân và gia đình, mà còn phục vụ xã hội và góp phần xây dựng thế giới tốt đẹp hơn.

Hơn thế nữa, khi làm việc với tinh thần dâng hiến, con người cộng tác vào chính công trình cứu độ của Đức Kitô – Đấng đã thánh hóa lao động bằng chính đôi tay của mình tại Nazareth. Vì vậy, mỗi người vừa có bổn phận lao động, vừa có quyền được lao động trong phẩm giá.

Kết luận

Lễ kính Thánh Giuse Thợ ngày 1 tháng 5 là nhịp cầu nối giữa đức tin và đời sống. Trong một thế giới đang không ngừng biến đổi, lễ này nhắc nhở rằng lao động không chỉ là nghĩa vụ kinh tế, mà còn là ơn gọi thiêng liêng. Noi gương Thánh Giuse, người Kitô hữu được mời gọi sống tinh thần trách nhiệm, trung tín và yêu mến trong từng công việc nhỏ bé mỗi ngày – để qua đó, chính đời sống lao động trở thành lời cầu nguyện dâng lên Thiên Chúa.

Ca nhập lễ

Phúc thay tất cả những ai tôn sợ Thiên Chúa. Những ai ăn ở theo đường lối của Người. Công quả tay bạn làm ra bạn được an hưởng, bạn được hạnh phúc và sẽ gặp may – Alleluia.

Lời nguyện nhập lễ

Lạy Thiên Chúa tạo thành trời đất, Chúa đã muốn cho con người lao động để tiếp tục công trình của Chúa. Xin nhận lời thánh cả Giuse chuyển cầu, cho chúng con biết noi gương người để lại là chu toàn nhiệm vụ Chúa đã trao phó hầu được hưởng niềm vui Chúa đã hứa cho tôi tớ trung thành. Chúng con cầu xin…

Bài Ðọc I: St 1, 26 – 2, 3

“Hãy sinh sôi nảy nở cho nhiều đầy mặt đất, và thống trị nó”.

Trích sách Sáng Thế.

Thiên Chúa phán: “Chúng ta hãy dựng nên con người theo hình ảnh giống như Ta, để chúng làm chủ cá biển, chim trời, dã thú khắp mặt đất, và tất cả loài bò sát di chuyển trên mặt đất”. Vậy Thiên Chúa đã tạo thành con người giống hình ảnh Chúa. Người tạo thành con người giống hình ảnh Thiên Chúa. Người tạo thành họ có nam có nữ. Thiên Chúa chúc phúc cho họ và phán rằng: “Hãy sinh sôi nảy nở cho nhiều đầy mặt đất, và thống thị nó, hãy bá chủ cá biển, chim trời và toàn thể sinh vật di chuyển trên mặt đất”.

Thiên Chúa phán: “Ðây Ta ban cho các ngươi làm thức ăn mọi thứ cây cỏ mang hạt giống trên mặt đất, và toàn thể thảo mộc sinh trái có hạt tuỳ theo giống. Ta ban mọi thứ cây cỏ xanh tươi làm thức ăn cho mọi dã thú trên mặt đất, chim trời và toàn thể sinh vật di chuyển trên mặt đất”. Và đã xảy ra như vậy. Thiên Chúa thấy mọi sự Người đã làm rất tốt đẹp. Qua một buổi chiều và một buổi sáng: đó là ngày thứ sáu. Thế là trời đất và mọi vật trang điểm của chúng đã hoàn thành.

Ngày thứ bảy, Thiên Chúa đã hoàn tất công việc Người đã làm. Và sau khi hoàn tất công việc Người đã làm, thì ngày thứ bảy Người nghỉ ngơi. Người chúc phúc và thánh hoá ngày thứ bảy, vì trong ngày đó Người nghỉ việc tạo thành.

Ðó là lời Chúa.

Hoặc: Cl 3, 14-15. 17. 23-24

“Tất cả những gì anh em thực hiện, anh em hãy thành tâm thực hiện như cho Thiên Chúa, chớ không phải cho người đời”.

Trích thư của Thánh Phaolô Tông đồ gửi tín hữu Cô-lô-xê.

Anh em thân mến, trên hết mọi sự, anh em hãy có đức yêu thương, đó là dây ràng buộc điều toàn thiện. Nguyện cho bình an của Chúa Ki-tô làm chủ trong lòng anh em, sự bình an mà anh em đã được kêu gọi tới để làm nên một thân thể. Anh em hãy cảm tạ Thiên Chúa.

Và tất cả những gì anh em làm, trong lời nói cũng như trong hành động, tất cả mọi chuyện, anh em hãy làm vì danh Chúa Giê-su Ki-tô, nhờ Người mà tạ ơn Thiên Chúa Cha.

Tất cả những gì anh em thực hiện, anh em hãy thành tâm thực hiện như cho Thiên Chúa, chứ không phải cho người đời; vì anh em biết rằng anh em sẽ lãnh nhận phần thưởng gia nghiệp do Thiên Chúa trao ban, nên anh em hãy phục vụ Chúa Ki-tô.

Ðó là lời Chúa.

Ðáp Ca: Tv 89, 2. 3-4. 12-13. 14 và 16

Ðáp: Lạy Chúa, xin củng cố sự nghiệp tay chúng con làm ra

Hoặc đọc: Alleluia.

Xướng: Ôi Thiên Chúa, trước khi núi non sinh đẻ, trước khi địa cầu và vũ trụ nở ra, tự thuở này qua thuở kia, vẫn có Ngài.

Xướng: Thực ngàn năm ở trước thiên nhan, tựa hồ như ngày hôm qua đã khuất, như một đêm thức giấc cầm canh. Chúa khiến con người trở về bụi đất, Ngài phán: “Hãy trở về gốc, hỡi con người”.

Xướng: Xin dạy chúng con biết đếm ngày giờ, để chúng con luyện được lòng trí khôn ngoan. Lạy Chúa, xin trở lại, chứ còn để tới bao giờ? Xin tỏ lòng xót thương tôi tớ của Ngài!

Xướng: Xin cho chúng con sớm được no phỉ ân tình của Chúa, để chúng con được mừng rỡ hân hoan trọn đời sống chúng con. Xin cho các bầy tôi nhìn thấy sự nghiệp của Chúa, và cho con cháu họ được thấy vinh quang Ngài.

Alleluia: Tv 67, 20

Alleluia, alleluia! – Chúc tụng Chúa trong mọi ngày, Thiên Chúa là Ðấng Cứu Ðộ chúng ta, Người vác lấy gánh nặng của chúng ta. – Alleluia.

Phúc Âm: Mt 13, 54-58

“Ông ta không phải là con bác phó mộc sao?”

✠ Tin Mừng Chúa Giê-su Ki-tô theo Thánh Mát-thêu.

Khi ấy, Chúa Giê-su trở về quê nhà, giảng dạy dân chúng trong hội đường, họ bỡ ngỡ và nói rằng: “Bởi đâu ông này khôn ngoan và tài giỏi như thế? Ông không phải là con bác thợ mộc ư? Mẹ ông không phải là bà Ma-ri-a? và Gia-cô-bê, Giu-se, Si-mon và Giu-đa không phải là anh em của ông sao? Và tất cả chị em của ông không phải ở nơi chúng ta đó sao? Vậy bởi đâu ông được mọi điều ấy như thế?” Và họ lấy làm gai chướng về Người. Nhưng Chúa Giê-su nói với họ: “Không có tiên tri nào được vinh dự nơi quê hương và nơi nhà mình”. Và Người không làm nhiều phép lạ tại đó, vì họ cứng lòng tin.

Ðó là lời Chúa.

Lời nguyện tiến lễ

Lạy Chúa là nguồn mạch lòng thương xót, xin đoái nhìn lễ vật chúng con dâng trước Thánh Nhan nhân ngày lễ thánh Giu-se thợ. Chúng con khẩn khoản nài xin Chúa cho của lễ này trợ giúp chúng con. Chúng con cầu xin…

Ca hiệp lễ

Tất cả những gì anh em làm, trong lời nói cũng như trong hành động, tất cả mọi việc anh em nhân danh Chúa mà thi hành, anh em hãy tạ ơn Thiên Chúa – Alleluia.

Lời nguyện hiệp lễ

Lạy Chúa, Chúa đã lấy lương thực bởi trời nuôi dưỡng chúng con, xin dạy chúng con biết noi gương thánh Giu-se để lại mà làm chứng về đức ái Chúa đã đổ xuống tâm hồn chúng con, nhờ đó chúng con sẽ được hưởng bình an mãi mãi. Chúng con cầu xin…